Een vliegtuig is het veiligste vervoermiddel ter wereld. De kans op een ernstig ongeluk is kleiner dan bij bijna elk ander transportmiddel. Toch vragen veel mensen zich af: als er dan toch iets misgaat, maakt het dan uit waar je zit? Het antwoord is verrassender dan de meeste mensen denken, en het heeft alles te maken met de plek die de meeste reizigers juist proberen te vermijden.
Achteraan in het toestel: statistisch het veiligst
Onderzoek naar vliegtuigongelukken laat zien dat passagiers achterin het toestel de grootste kans hebben om een crash te overleven. Wie in de achterste rijen zit, heeft statistisch gezien ongeveer 70 procent kans om een ernstig ongeluk te overleven. Bij passagiers voorin ligt dat percentage beduidend lager. De reden hiervoor is niet zo ingewikkeld: bij een crash raakt het voorste deel van het toestel vaak als eerste de grond of een obstakel. De achterkant volgt later, wat iets meer tijd en ruimte geeft. Vliegtuigbouwers en luchtvaartmaatschappijen zeggen zelf dat het nauwelijks uitmaakt waar je zit, omdat elke crash anders verloopt. Dat klopt tot op zekere hoogte, maar de data vertellen toch een iets ander verhaal.
Het nadeel van de achterste stoelen
Aan achterin zitten kleeft een duidelijk nadeel. Net als bij een bus of een boot voel je de bewegingen van het voertuig achterin het sterkst. Turbulentie, schommelingen en trillingen zijn merkbaar heftiger op de laatste rijen. Wie gevoelig is voor luchtziek worden, zal dat achterin sneller merken dan vooraan of middenin het toestel. Bovendien is het gangpad achterin smaller, zitten de toiletten vlakbij en is de ruimte er vaak minder comfortabel dan in het midden van het vliegtuig. Veiligheid en comfort gaan in dit geval niet hand in hand. Wie de meest comfortabele vlucht wil, kiest doorgaans voor een stoel boven de vleugels, waar de bewegingen het minst gevoeld worden.
Rij, gangpad of raam: wat maakt het verschil bij een noodsituatie
Naast voor of achter speelt ook de positie in een rij een rol. Bij een noodlanding of brand is het van belang hoe snel je het toestel kunt verlaten. Stoelen op het gangpad geven je direct toegang tot het middenpad, wat helpt bij een snelle evacuatie. Wie aan het raam zit, moet langs twee andere passagiers en heeft dus iets meer tijd nodig. Uit analyse van vliegtuigongevallen blijkt dat de meeste slachtoffers bij brand niet door de crash zelf omkwamen, maar door de rook en het vuur daarna. Snel naar buiten is dan ook de sleutelzin bij elke noodsituatie. Passagiers die binnen vijf rijen van een nooduitgang zitten, komen statistisch gezien sneller buiten. Dat is waarom luchtvaartexperts aanraden om bij het instappen altijd te tellen hoeveel rijen je verwijderd bent van de dichtstbijzijnde uitgang.
Vliegen blijft opvallend veilig vergeleken met andere manieren van reizen
Het is goed om alles in perspectief te zetten. De kans dat je bij een vliegreis betrokken raakt bij een ernstig ongeluk is buitengewoon klein. Je loopt bij het rijden in een auto of het oversteken van een straat statistisch gezien een veel groter risico. Luchtvaart valt onder de strengst gereguleerde sectoren ter wereld. Vliegtuigen worden voortdurend gecontroleerd, piloten volgen intensieve trainingen en vluchten worden nauwkeurig begeleid door de verkeersleiding. Recente cijfers laten zien dat het aantal ongelukken in de luchtvaart de afgelopen decennia sterk is gedaald, ondanks het feit dat er elk jaar meer vluchten zijn. De keuze voor een bepaalde stoel maakt dus maar een klein verschil in een sector die al zo veilig is. Toch is het interessant om te weten dat de stoel achterin, die de meeste mensen liever overslaan, op papier de meeste bescherming biedt.
Veelgestelde vragen
Is de achterkant van het vliegtuig altijd het veiligst?
Statistisch gezien hebben passagiers achterin het toestel de grootste overlevingskans bij een ernstig ongeluk. Maar omdat elke crash anders verloopt, geldt dit niet in 100 procent van de gevallen. De achterste rijen scoren wel het best als je alle bekende ongelukken bij elkaar optelt.
Hoeveel rijen verwijderd moet je zitten van een nooduitgang?
Experts raden aan om bij het instappen te tellen hoeveel rijen je van de dichtstbijzijnde nooduitgang zit. Passagiers die binnen vijf rijen van een uitgang zitten, kunnen het toestel bij een noodsituatie sneller verlaten. Dit kan een groot verschil maken, zeker bij brand of rook in de cabine.
Waarom voelt turbulentie achterin het toestel heftiger aan?
Achterin het vliegtuig voel je bewegingen sterker dan middenin of voorin. Dit komt doordat het achterste deel van het toestel verder van het zwaartepunt af zit. Net als bij een wip beweegt het uiteinde meer dan het midden. Voor mensen die gevoelig zijn voor luchtziek worden, is een stoel boven de vleugels dan ook een betere keuze.
Maakt het uit of je aan het gangpad of aan het raam zit?
Bij een noodsituatie geeft een stoel aan het gangpad een voordeel, omdat je sneller het middenpad op kunt. Wie aan het raam zit, moet langs twee andere passagiers. In normale omstandigheden is het verschil verwaarloosbaar, maar bij een snelle evacuatie kan elke seconde tellen.