Een televisie presentator is voor veel mensen een vertrouwd gezicht. Elke dag verschijnen presentatoren op het scherm om nieuws te brengen, gasten te interviewen of een spelshow te leiden. Toch weten maar weinig mensen wat er achter de schermen allemaal bij komt kijken. Het vak is veel meer dan een goed verhaal vertellen voor de camera.
Wat een presentator op televisie allemaal doet
Een tv-presentator heeft veel verschillende taken. Voordat de opnames beginnen, bereidt hij of zij zich uitgebreid voor. Dat betekent onderwerpen bestuderen, vragen bedenken en soms het hele script doornemen. Bij een liveuitzending is er geen tweede kans. Dan moet de presentator snel kunnen schakelen en rustig blijven als er iets onverwachts gebeurt. Bekende Nederlandse presentatoren zoals Humberto Tan en Linda de Mol lieten door de jaren heen zien hoe zij dat vakmanschap hebben opgebouwd. Een goede presentator weet ook hoe hij of zij omgaat met een studiogast die weinig zegt, of juist heel veel. Luisteren is minstens zo belangrijk als praten.
De opleiding en achtergrond van succesvolle presentatoren
Er is geen vaste opleiding die je rechtstreeks naar een presentatieplek leidt. Veel bekende gezichten op televisie begonnen als journalist, acteur of zanger. Ted de Braak, geboren in Arnhem in 1935, is daar een goed voorbeeld van. Hij werkte als zanger, cabaretier en acteur voordat hij een bekend tv-gezicht werd. Anderen volgden een studie communicatie of theater, of begonnen bij de radio. Wat bijna alle succesvolle presentatoren gemeen hebben, is dat ze veel ervaring opdeden voor ze groot werden. Ze werkten bij kleine zenders, deden stages of maakten jarenlang kleine programma’s. Die praktijkervaring bleek vaak waardevoller dan welk diploma dan ook.
De persoonlijkheid achter het scherm
Kijkers bouwen vaak een band op met een presentator die ze regelmatig zien. Dat gevoel van vertrouwdheid ontstaat niet zomaar. Een goede presentator weet precies hoe hij of zij overkomt op het publiek en past de toon aan op het soort programma. Bij een talkshow vraagt dat om warmte en nieuwsgierigheid. Bij een nieuwsprogramma gaat het meer om duidelijkheid en betrouwbaarheid. Sommige presentatoren worden zelfs een soort nationaal gezicht, iemand die bij grote gebeurtenissen op het scherm verschijnt omdat kijkers hen vertrouwen. Mies Bouwman was daar in Nederland een vroeg voorbeeld van. Zij was in de jaren zestig en zeventig een van de eerste vrouwen die een groot live tv-evenement presenteerde en werd door miljoenen kijkers gekend en gewaardeerd.
Hoe het vak veranderde door nieuwe media
De opkomst van internet en sociale media veranderde het werk van een tv-presentator flink. Vroeger was een uitzending klaar zodra de aftiteling begon. Nu reageert een presentator na de uitzending op sociale media, beantwoordt vragen van kijkers en verschijnt ook in korte online video’s. Het publiek verwacht meer directe toegang. Tegelijk zorgt dit voor nieuwe kansen. Presentatoren bouwen een eigen online publiek op, naast hun werk op de reguliere televisie. Toch blijft het traditionele medium sterk. Grote liveprogramma’s, sportevenementen en nieuws trekken nog altijd miljoenen kijkers naar de buis. De rol van de presentator is daarbij niet kleiner geworden, maar wel veelzijdiger.
Veelgestelde vragen
Hoeveel verdient een presentator op de Nederlandse televisie?
Het salaris van een presentator op de Nederlandse televisie verschilt sterk. Een beginnend presentator bij een kleine regionale zender verdient soms niet meer dan een normaal modaal salaris. Bekende gezichten bij grote publieke of commerciële zenders kunnen echter flink meer verdienen. Topnamen in Nederland verdienen soms tienduizenden euro’s per aflevering. Exacte bedragen zijn zelden openbaar.
Kan iedereen presentator worden op televisie?
In theorie kan iedereen presentator worden op televisie, maar in de praktijk vraagt het vak om een combinatie van talent, oefening en doorzettingsvermogen. Een goede stem, duidelijke uitspraak en het vermogen om rustig te blijven onder druk helpen daarbij. Veel presentatoren begonnen klein, bijvoorbeeld bij een lokale omroep of een YouTube-kanaal, voordat ze doorbr aken op de grote televisie.
Wat is het verschil tussen een presentator en een omroeper?
Een omroeper kondigde vroeger programma’s aan en las teksten voor van een autocue, zonder eigen inbreng. Een presentator leidt een heel programma, voert gesprekken en brengt zijn of haar eigen stijl en persoonlijkheid mee. De rol van omroeper bestaat bij de meeste zenders niet meer in de klassieke vorm. Tegenwoordig is bijna iedereen voor de camera een presentator met een eigen aanpak.
Hoe bereiden presentatoren zich voor op een liveprogramma?
De voorbereiding op een liveprogramma begint vaak al dagen van tevoren. Een presentator leest zich in over de onderwerpen en gasten, overlegt met de redactie en oefent met de vragen die hij of zij wil stellen. Vlak voor de uitzending is er vaak een technische repetitie en een korte briefing. Tijdens het programma zelf krijgt de presentator soms extra informatie via een oortje, zodat hij of zij actuele berichten direct kan verwerken.
